Prognozowanie chorób i szkodników
Wczesne wykrywanie chorób i szkodników ma zasadnicze znaczenie dla nowoczesnego rolnictwa. Każdy dzień opóźnienia oznacza większe szkody, większe straty w plonach i niepotrzebne koszty leczenia całych obszarów bez precyzyjnego ukierunkowania. Dzięki czujnikom, modelom danych i sztucznej inteligencji w rolnictwie można z dużą dokładnością przewidywać z dużą dokładnością i reagować, zanim dojdzie do rozprzestrzenienia się.
Jakie czynniki zwiększają ryzyko wystąpienia chorób i szkodników?
Niektóre lata są trudniejsze od innych, ale nawet w ramach jednego sezonu ryzyko może się różnić w zależności od lokalizacji. Kluczowe czynniki:
- Warunki mikroklimatyczne w drzewostanie – zwłaszcza wilgotność powietrza powyżej 90%, temperatura i punkt rosy mają znaczący wpływ na rozprzestrzenianie się patogenów grzybowych (np. pleśni, mączniaka, rdzy).
- Historia występowania – Wiele patogenów i szkodników zimuje w glebie, na resztkach roślinnych lub w pobliżu poprzedniego stanowiska. Jeśli pole nie zostało dokładnie oczyszczone, ryzyko ponownego porażenia wzrasta.
- Płodozmian i procedury siewu – Monokultury znacznie zwiększają ryzyko kumulacji określonych patogenów i szkodników. Prawidłowa płodozmian zakłóca ich cykl życiowy.
- Prognoza pogody – Dłuższe okresy wilgoci, ciepła i bezwietrznej pogody są idealne dla rozwoju patogenów.
- Rodzaj roślinności i gęstość nasadzeń – Gęste nasadzenia pogarszają przepływ powietrza, zwiększają wilgotność względną i sprzyjają kondensacji, co sprzyja rozwojowi wielu chorób grzybowych.
Ręczne monitorowanie wszystkich tych zmiennych jest czasochłonne i wiąże się z ryzykiem błędów. Nowoczesne systemy przewidywania chorób, np. z profesjonalnych stacji meteorologicznych (oferowanych np. przez Agdata), potrafią oceniać dane mikroklimatyczne i przewidywać ryzyko infekcji w czasie rzeczywistym.

Jak działają czujniki szkodników i stacje pogodowe?
Podstawą systemu jest sieć stacji meteorologicznych, czujników liściowych i pułapek feromonowych, które monitorują aktualny stan roślinności i środowiska.
- Czujniki wilgotności liści i punktu rosy – wykrywają warunki sprzyjające kiełkowaniu zarodników grzybów (np. zaraza ziemniaczana, plamistość liści).
- Termometry i wilgotnościomierze – mierzy mikroklimat, kluczowy dla modelowania rozwoju chorób.
- Kamery fotoniczne, kamery AI lub zdjęcia satelitarne– rozpoznają pierwsze objawy stresu lub ataku.
- Czujniki szkodników w pułapkach – automatycznie obliczają występowanie szkodników owadzich (np. mszyc, ćmy, skoczogryzów).
Dane można analizować w systemie agronomicznej Agdata, gdzie są łączone z prognozą pogody i historią występowania. Wynikiem jest model prognostyczny, który sam sugeruje, kiedy i gdzie należy podjąć działania.
Jak dokładne są modele prognostyczne w rolnictwie?
AI w rolnictwie wykorzystuje uczenie maszynowe do prognozowania. Modele nieustannie uczą się na podstawie historii, danych regionalnych i aktualnej sytuacji w terenie. Im więcej informacji wejściowych posiadają, tym są dokładniejsze.
Na przykład:
- Model Agdata potrafi przewidzieć występowanie pleśni ziemniaczanej. dzień ryzyka z dokładnością 85–90%. Dokładność może się zmniejszyć w przypadku nagłych zmian pogody, złej kalibracji czujników lub braku aktualnych danych z konkretnej lokalizacji.
- W przypadku szkodników, takich jak makadlovka, sztuczna inteligencja może zalecić termin zastosowania środka z dokładność ±2 dni. Ważne jest posiadanie prawidłowych danych regionalnych i ustawienie progu biologicznego.
Ponadto można ustawić własne progi ryzyka w zależności od rodzaju uprawy, fazy rozwoju lub znaczenia handlowego uprawy. W ten sposób można inaczej chronić uprawy przeznaczone na eksport, a inaczej te przeznaczone na kiszonkę.

Jak wykorzystać tę technologię w praktyce?
Co należy zrobić krok po kroku?
- Zainstaluj czujniki w glebie i roślinności – wybierz czujniki mierzące wilgotność, temperaturę i mikroklimat. Umieść je w strefach o różnej ekspozycji i właściwościach gleby.
- Włącz zdjęcia z drona lub zdjęcia wielospektralne – regularnie wykonuj przeloty lub skanowanie w krytycznych fazach fenologicznych (np. przed kwitnieniem zbóż, szczyt wegetacyjny kukurydzy).
- Wdrażaj modele predykcyjne – przechowuj dane online w chmurze; wykorzystuj je do wykrywania nierówności, przewidywania chorób i proponowania układów POR.
- Stosuj opryski w sposób zróżnicowany – Na podstawie oceny ryzyka stosuj zróżnicowane dawki fungicydów lub insektycydów. Zminimalizujesz koszty, a jednocześnie zmaksymalizujesz skuteczność.
- Oceniaj i optymalizuj – Śledź rzeczywiste występowanie chorób, zużycie POR i wpływ na plony.

Systemy prognozowania są wykorzystywane w praktyce głównie w przypadku następujących upraw:
- Pszenica, jęczmień, kukurydza – choroby grzybowe i ćmy
- Ziemniaki – zaraza ziemniaczana i stonka ziemniaczana
- Rzepak – zgnilizna sformowana, błyskawica rzepakowa
- Winorośl, chmiel – mączniak, pleśń, przędziorki
Wyższe zyski, niższe koszty, szybki zwrot z inwestycji
Inteligentna ochrona roślin oparta na modelach predykcyjnych pozwala zapobiegać szkodom zamiast kosztownego ich usuwania. Dzięki danym z czujników i systemów takich jak Agdata:
- Zareagujesz na czas, zanim choroby i szkodniki się rozprzestrzenią.
- Ograniczesz stosowanie preparatów tylko na strefy rzeczywistego ryzyka.
- Zwiększysz swoje zyski, ponieważ rośliny nie są niepotrzebnie narażone na stres.
- Zaplanuj pracę z wyprzedzeniem – z wyprzedzeniem, dokładnie i skutecznie.
Wszystko to prowadzi do oszczędności nakładów, wyższej efektywności i zwrotu z inwestycji, która może się zwrócić już w ciągu jednego sezonu.
Doradzimy, jak chronić rośliny i zwiększyć ich potencjał produkcyjny.
Zapytaj naszych ekspertów z Advigreen
Jak łatwo zacząć – krok po kroku z nami
Zacznij od bezpłatnej rejestracji w systemie Agdata